Masz wrażenie, że ząb na implancie porusza się podczas jedzenia albo wydaje charakterystyczne kliknięcie? Nie zawsze oznacza to, że rusza się sam implant znajdujący się w kości.

Odbudowa na implancie składa się najczęściej z kilku oddzielnych elementów:

• implantu umieszczonego w kości,
• łącznika,
• śruby łączącej poszczególne elementy,
• widocznej w jamie ustnej korony.

Poluzować może się sama korona, śruba protetyczna albo łącznik. Znacznie poważniejszą sytuacją jest ruchomość właściwego implantu w kości.

Bez badania nie da się wiarygodnie określić, który element się porusza. Dlatego z ruchomą odbudową nie należy dalej normalnie gryźć ani próbować samodzielnie jej dokręcać.

Czy prawidłowo zintegrowany implant może się ruszać?

Nie. Implant, który prawidłowo połączył się z kością, powinien pozostawać nieruchomy.

Naturalny ząb ma minimalną fizjologiczną ruchomość, ponieważ jest połączony z kością za pomocą więzadeł. Implant styka się natomiast bezpośrednio z kością. Wyczuwalna ruchomość samego implantu może oznaczać utratę jego stabilności i wymaga pilnej diagnostyki.

Nie należy jednak automatycznie zakładać najgorszego scenariusza. W wielu przypadkach porusza się wyłącznie część protetyczna, a implant pozostaje stabilny.

Co może ruszać się na implancie?

1. Poluzowana korona na implancie

Korona to widoczna część odbudowy, która zastępuje naturalny ząb. Może być przykręcona bezpośrednio do implantu albo osadzona na łączniku.

Pacjent może zauważyć:

• delikatne poruszanie się korony,
• kliknięcie podczas nagryzania,
• zmianę kontaktu z sąsiednimi zębami,
• uczucie, że ząb jest niestabilny,
• dostawanie się jedzenia w nowo powstałą szczelinę,
• nieprzyjemny zapach lub smak w okolicy korony.

W odbudowie cementowanej korona może odkleić się od łącznika, podczas gdy sam łącznik i implant pozostają nieruchome. W takiej sytuacji lekarz ocenia stan korony, łącznika, powierzchni cementowania oraz zgryzu.

Nie zawsze wystarczy ponowne przyklejenie korony. Najpierw trzeba ustalić, dlaczego doszło do utraty jej mocowania.

2. Poluzowana śruba protetyczna

Śruba łączy koronę lub łącznik z implantem. Jej poluzowanie należy do znanych mechanicznych powikłań leczenia implantologicznego. Badania wskazują, że jest to jedno z częściej spotykanych powikłań dotyczących odbudów na implantach.

Objawy mogą obejmować:

• kołysanie się całej korony,
• metaliczne kliknięcie,
• ruch podczas dotykania językiem,
• ból lub dyskomfort przy nagryzaniu,
• okresowe ustępowanie i powracanie ruchomości,
• wykruszanie się materiału zamykającego otwór śruby.

Poluzowana śruba nie oznacza automatycznie utraty implantu. Jest jednak sygnałem, że połączenie wymaga kontroli.

Samo dokręcenie śruby bez znalezienia przyczyny może prowadzić do ponownego poluzowania. Lekarz powinien ocenić między innymi:

• stan gwintu,
• dopasowanie korony i łącznika,
• siłę, z jaką śruba była dokręcona,
• kontakty zgryzowe,
• przeciążenie podczas żucia,
• zaciskanie lub zgrzytanie zębami,
• stan pozostałych elementów odbudowy.

Badania kliniczne pokazują, że poluzowanie może pojawić się w różnych rodzajach odbudów, a jego ryzyko zależy między innymi od konstrukcji połączenia, lokalizacji implantu i rodzaju pracy protetycznej.

3. Pęknięta śruba

Jeśli pacjent przez dłuższy czas gryzie ruchomą koroną, poluzowana śruba może ulec uszkodzeniu albo złamaniu.

Może wtedy wystąpić:

• wyraźna ruchomość korony,
• nagłe odłączenie korony,
• niemożność ponownego przykręcenia odbudowy,
• pozostawienie fragmentu śruby wewnątrz implantu.

Usunięcie złamanej śruby może wymagać specjalistycznych narzędzi i pracy w powiększeniu. W części przypadków można zachować zarówno implant, jak i koronę. Zależy to od położenia fragmentu oraz stanu wewnętrznego połączenia implantu.

Nie należy próbować usuwać śruby samodzielnie.

4. Poluzowany lub uszkodzony łącznik

Łącznik znajduje się pomiędzy implantem a koroną. Czasami pacjent odczuwa ruch całego „zęba”, chociaż sam implant pozostaje stabilny.

Przyczyną może być:

• poluzowanie śruby łącznika,
• niedokładne dopasowanie elementów,
• uszkodzenie łącznika,
• przeciążenie odbudowy,
• zużycie połączenia.

Taką sytuację trzeba odróżnić od utraty stabilności implantu w kości.

5. Ruchomość samego implantu

To najpoważniejsza możliwość. Sam implant może stracić stabilność, gdy nie doszło do jego prawidłowego połączenia z kością albo gdy z czasem utracił podparcie kostne.

Możliwe przyczyny obejmują:

• brak lub utratę osteointegracji,
• zakażenie i stan zapalny wokół implantu,
• zaawansowany ubytek kości,
• nadmierne przeciążenie,
• uraz,
• zbyt wczesne obciążenie implantu,
• rzadziej uszkodzenie mechaniczne samego implantu.

Choroby tkanek wokół implantów mogą prowadzić do zapalenia dziąsła, a w przypadku periimplantitis również do utraty kości podtrzymującej implant. Objawami mogą być zaczerwienienie, tkliwość i krwawienie wokół implantu.

Jeżeli porusza się rzeczywiście cały implant, nie powinno się go dalej obciążać. Konieczna jest pilna ocena jego stabilności i ilości otaczającej kości.

Jak samodzielnie odróżnić koronę od implantu?

Pacjent zwykle nie jest w stanie bezpiecznie określić, który element się rusza.

Można jednak zwrócić uwagę na kilka sygnałów.

Bardziej prawdopodobna poluzowana śruba lub korona

• porusza się tylko widoczny ząb,
• dziąsło wokół implantu wygląda prawidłowo,
• pojawia się kliknięcie,
• ruch rozpoczął się nagle,
• wcześniej nie występował obrzęk ani krwawienie,
• korona zmieniła pozycję względem sąsiednich zębów.

Bardziej niepokojące objawy dotyczące samego implantu

• porusza się cały element razem z częścią wychodzącą z dziąsła,
• występuje ból dziąsła lub kości,
• pojawia się krwawienie albo ropa,
• dziąsło jest zaczerwienione lub obrzęknięte,
• implant wcześniej stopniowo stawał się coraz bardziej ruchomy,
• widoczna jest recesja dziąsła lub odsłonięcie powierzchni implantu.

To wyłącznie wskazówki. Ostateczne rozpoznanie wymaga badania.

Co zrobić, gdy korona na implancie się rusza?

1. Przestań gryźć tą stroną

Dalsze obciążanie ruchomej korony może doprowadzić do:

• złamania śruby,
• uszkodzenia gwintu implantu,
• pęknięcia ceramiki,
• uszkodzenia łącznika,
• przeciążenia kości wokół implantu.

Do czasu wizyty wybieraj miękkie produkty i gryź drugą stroną.

2. Nie próbuj dokręcać korony samodzielnie

Domowe dokręcanie może uszkodzić:

• śrubę,
• gwint wewnętrzny implantu,
• koronę,
• precyzyjne połączenie implant–łącznik.

Śruby implantologiczne dokręca się określonym momentem za pomocą odpowiednich narzędzi i klucza dynamometrycznego.

3. Nie przyklejaj korony domowym klejem

Nie stosuj kleju cyjanoakrylowego, kleju do protez ani innych preparatów domowych. Mogą one uszkodzić elementy odbudowy, utrudnić jej prawidłowe osadzenie i podrażnić tkanki.

4. Zachowaj odłączoną koronę

Jeżeli korona całkowicie się odkręciła lub odkleiła:

• nie próbuj umieszczać jej ponownie na siłę,
• opłucz ją delikatnie wodą,
• przechowuj w czystym pojemniku,
• zabierz ją na wizytę.

Nie śpij z luźną koroną w jamie ustnej. Istnieje ryzyko jej połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych.

Jak lekarz sprawdza, co się rusza?

Diagnostyka może obejmować:

• badanie ruchomości korony i implantu,
• kontrolę dziąsła wokół implantu,
• ocenę krwawienia i głębokości kieszonek,
• sprawdzenie kontaktów zgryzowych,
• zdjęcie RTG,
• tomografię CBCT w uzasadnionych przypadkach,
• odkręcenie lub zdjęcie korony,
• ocenę śruby, łącznika oraz wnętrza implantu,
• porównanie poziomu kości z wcześniejszymi zdjęciami.

Implant wraz z koroną tworzy wieloelementową konstrukcję, dlatego samo sprawdzenie ruchomości widocznego „zęba” nie wystarcza do rozpoznania problemu. Implant zastępuje korzeń, natomiast korona jest częścią protetyczną odpowiadającą za wygląd i funkcję zęba.

Jak wygląda leczenie?

Sposób postępowania zależy od tego, który element jest ruchomy.

Gdy poluzowała się śruba

Lekarz może:

• zdjąć koronę lub otworzyć dostęp do śruby,
• sprawdzić elementy połączenia,
• oczyścić je,
• dokręcić śrubę właściwym momentem,
• wymienić śrubę, jeżeli jest uszkodzona,
• skorygować zgryz,
• ponownie zabezpieczyć otwór śruby.

W niektórych przypadkach dokręcenie poluzowanej śruby jest skutecznym postępowaniem, ale decyzja o jej zachowaniu lub wymianie zależy od stanu elementu i przyczyny poluzowania.

Gdy odkleiła się korona

Możliwe jest:

• oczyszczenie korony i łącznika,
• ponowne osadzenie korony,
• naprawa lub wykonanie nowej korony,
• wymiana łącznika,
• korekta przeciążeń zgryzowych.

Gdy śruba pękła

Postępowanie może obejmować:

• usunięcie złamanego fragmentu,
• ocenę gwintu implantu,
• zastosowanie nowej śruby,
• wymianę łącznika lub korony,
• wykonanie nowej odbudowy, jeśli dotychczasowa została uszkodzona.

Gdy rusza się sam implant

Rokowanie zależy od:

• momentu, w którym pojawiła się ruchomość,
• stopnia utraty kości,
• obecności stanu zapalnego,
• lokalizacji implantu,
• możliwości usunięcia przyczyny,
• stanu pozostałych implantów.

Jeżeli implant utracił osteointegrację i jest wyraźnie ruchomy, może być konieczne jego usunięcie. Następnie lekarz ocenia możliwość wygojenia miejsca, odbudowy kości i ponownego leczenia implantologicznego.

Nie oznacza to jednak, że każda ruszająca się korona wymaga usunięcia implantu. Najpierw należy oddzielić problem protetyczny od biologicznego.

Dlaczego śruba na implancie może się poluzować?

Do możliwych przyczyn należą:

• przeciążenie korony,
• zbyt silny kontakt podczas zagryzania,
• bruksizm,
• niedokładne dopasowanie pracy,
• nieprawidłowa siła dokręcenia,
• zużycie lub uszkodzenie śruby,
• niekorzystny kierunek działania sił,
• rozległa korona przyjmująca duże obciążenia,
• brak stabilnych kontaktów z pozostałymi zębami,
• uszkodzenie któregoś elementu odbudowy.

Nawracające poluzowanie nie powinno być traktowane wyłącznie poprzez kolejne dokręcanie śruby. Trzeba znaleźć czynnik powodujący utratę stabilności.

Czy z ruchomą koroną można poczekać?

Nie warto zwlekać.

Poluzowana śruba może początkowo powodować jedynie delikatne kliknięcie. Dalsze używanie odbudowy może jednak doprowadzić do złamania śruby, uszkodzenia korony lub zniszczenia wewnętrznego połączenia implantu.

Im wcześniej zostanie przeprowadzona kontrola, tym większa szansa na prostszą naprawę i zachowanie dotychczasowych elementów.

Kiedy sytuacja jest pilna?

Umów pilną kontrolę, jeżeli:

• korona lub most wyraźnie się poruszają,
• nie możesz bezpiecznie gryźć,
• pojawił się silny ból,
• dziąsło jest obrzęknięte,
• występuje ropa lub krwawienie,
• w jamie ustnej znajduje się luźna śruba,
• odłączyła się korona,
• implant porusza się razem z częścią wychodzącą z dziąsła,
• wystąpił uraz twarzy lub szczęki.

W przypadku szybko narastającego obrzęku, gorączki, trudności w przełykaniu lub oddychaniu potrzebna jest pilna pomoc medyczna.

Rusza się ząb na implancie? Najpierw ustalmy, który element

Ruchomość zęba na implancie może oznaczać stosunkowo prosty problem z koroną lub śrubą. Może jednak również wskazywać na stan zapalny i utratę podparcia samego implantu.

Dlatego nie należy oceniać sytuacji wyłącznie na podstawie odczucia pacjenta. Konieczne jest sprawdzenie całej konstrukcji:

• korony,
• śruby,
• łącznika,
• implantu,
• dziąsła i kości wokół implantu,
• obciążeń podczas gryzienia.

W Ars Dent w Rzeszowie przeprowadzamy diagnostykę ruchomych koron, mostów i odbudów na implantach oraz oceniamy możliwość ich naprawy.

Umów kontrolę implantu

Nie czekaj, aż poluzowana śruba pęknie albo dojdzie do uszkodzenia pozostałych elementów.

Telefon: 17 283 15 00

Ars Dent — Centrum Implantologii w Rzeszowie