Ból zęba podczas gryzienia po leczeniu kanałowym nie zawsze oznacza, że leczenie się nie udało. Przez kilka dni po zabiegu ząb może być tkliwy, szczególnie jeśli przed leczeniem występował silny stan zapalny.

Niepokój powinien wzbudzić jednak ból, który:

• nie zmniejsza się z każdym dniem,
• pojawia się dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach,
• nasila się podczas nagryzania,
• powoduje wrażenie, że ząb jest „za wysoki”,
• towarzyszy mu obrzęk, ropień albo uczucie pulsowania.

W takiej sytuacji nie warto od razu zakładać, że ząb trzeba usunąć. Najpierw należy znaleźć przyczynę bólu. Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka może umożliwić ponowne leczenie i zachowanie własnego zęba.

Czy ząb po leczeniu kanałowym może boleć?

Tak. Podczas leczenia kanałowego usuwana jest miazga znajdująca się wewnątrz zęba, ale wokół korzenia nadal pozostają żywe i unerwione tkanki.

Po zabiegu mogą być one przejściowo podrażnione przez:

• wcześniejszy stan zapalny,
• opracowanie kanałów,
• płukanie i dezynfekcję,
• nacisk podczas leczenia,
• reakcję tkanek znajdujących się wokół końca korzenia.

Niewielka bolesność lub tkliwość po leczeniu kanałowym może utrzymywać się przez kilka dni. American Association of Endodontists wskazuje, że po leczeniu możliwy jest łagodny dyskomfort, który powinien stopniowo ustępować. (American Association of Endodontists)

Badania dotyczące bólu po leczeniu kanałowym pokazują, że dolegliwości występują stosunkowo często bezpośrednio po zabiegu, ale ich nasilenie zazwyczaj wyraźnie zmniejsza się w ciągu pierwszego tygodnia. (PubMed)

Dlaczego ząb boli właśnie przy nagryzaniu?

Ból podczas nacisku jest ważną informacją diagnostyczną. Może wskazywać, że problem dotyczy tkanek otaczających korzeń, kontaktu zgryzowego, odbudowy zęba albo samego korzenia.

Najczęstsze przyczyny to:

1. Zbyt wysoka plomba lub korona

Po leczeniu kanałowym ząb jest zazwyczaj odbudowywany materiałem kompozytowym, wkładem lub koroną.

Jeżeli odbudowa pozostaje minimalnie wyższa niż pozostałe zęby, podczas zagryzania przyjmuje zbyt duże obciążenie. Pacjent może wtedy odczuwać:

• ból przy gryzieniu,
• wrażenie, że ząb pierwszy styka się ze zgryzem,
• tkliwość podczas stukania w ząb,
• dyskomfort szczególnie rano lub po twardszym posiłku.

Nawet niewielka różnica wysokości może przeciążać tkanki wokół korzenia. Czasami wystarczająca jest dokładna kontrola zwarcia i korekta odbudowy.

Jeżeli po leczeniu masz wrażenie, że ząb jest „za wysoki” albo zgryz stał się nierówny, warto zgłosić to lekarzowi. AAE wymienia nierówny zgryz po leczeniu jako powód do kontaktu z dentystą lub endodontą. (American Association of Endodontists)

2. Gojenie stanu zapalnego wokół korzenia

Jeżeli przed leczeniem występował rozległy stan zapalny, ropień lub zmiana widoczna przy korzeniu, tkanki potrzebują czasu na regenerację.

Kanały mogą być już oczyszczone i wypełnione, ale kość oraz więzadła utrzymujące ząb nadal się goją. W tym okresie ząb może pozostawać wrażliwy na nacisk.

Istotne jest jednak, aby dolegliwości stopniowo się zmniejszały. Utrzymujący się albo narastający ból wymaga ponownej kontroli.

3. Nieodnaleziony kanał

Niektóre zęby mają bardzo złożoną anatomię. Kanały mogą być:

• wyjątkowo wąskie,
• zakrzywione,
• częściowo zobliterowane,
• rozgałęzione,
• niewidoczne bez odpowiedniego powiększenia.

Jeżeli jeden z kanałów nie został odnaleziony i oczyszczony, mogą pozostać w nim bakterie odpowiedzialne za utrzymujący się stan zapalny.

Problem ten może pojawić się nawet wtedy, gdy ząb przez pewien czas po leczeniu nie powodował żadnych objawów.

4. Niedokładnie oczyszczony lub wypełniony kanał

Celem leczenia kanałowego jest możliwie dokładne usunięcie zakażonych tkanek, dezynfekcja systemu kanałowego oraz jego szczelne wypełnienie.

Ból może utrzymywać się, jeżeli:

• kanał nie został opracowany na pełnej długości,
• w systemie kanałowym pozostały bakterie,
• występują boczne odgałęzienia trudne do oczyszczenia,
• wypełnienie kanału jest nieszczelne,
• do zęba ponownie przedostały się drobnoustroje.

Nie oznacza to automatycznie konieczności usunięcia zęba. W wielu przypadkach możliwe jest powtórne leczenie kanałowe.

5. Nieszczelna plomba lub korona

Nawet dobrze przeprowadzone leczenie kanałowe może stracić skuteczność, jeżeli odbudowa zęba nie jest szczelna.

Do ponownego zakażenia może dojść przez:

• próchnicę wtórną,
• pęknięcie plomby,
• rozszczelnienie korony,
• odłamanie fragmentu zęba,
• zbyt długie pozostawienie tymczasowego wypełnienia.

Bakterie mogą ponownie dostać się do systemu kanałowego i wywołać stan zapalny w okolicy korzenia.

6. Pęknięcie zęba lub korzenia

Ząb po leczeniu kanałowym może być osłabiony, szczególnie gdy przed zabiegiem utracił znaczną część tkanek.

Charakterystycznym objawem pęknięcia może być:

• ostry ból podczas nagryzania,
• ból podczas zwalniania nacisku,
• dolegliwości występujące tylko przy gryzieniu w określonym miejscu,
• nawracający stan zapalny dziąsła,
• kieszonka dziąsłowa przy jednym fragmencie korzenia.

Pęknięcie korzenia jest jednym z najtrudniejszych problemów diagnostycznych. Nie każde pęknięcie oznacza utratę zęba, ale jego rodzaj i przebieg mają kluczowe znaczenie dla rokowania.

7. Brak odpowiedniej odbudowy zęba

Leczenie kanałowe usuwa infekcję z wnętrza zęba, ale nie przywraca automatycznie jego wytrzymałości.

Zęby boczne po rozległym leczeniu często wymagają odbudowy chroniącej guzki przed pęknięciem. Rodzaj odbudowy dobiera się indywidualnie na podstawie ilości pozostałych tkanek, lokalizacji zęba i obciążeń zgryzowych.

Niedostatecznie zabezpieczony ząb może boleć podczas gryzienia, pękać albo stopniowo tracić szczelność.

8. Zaciskanie i zgrzytanie zębami

Bruksizm może przeciążać zarówno zęby zdrowe, jak i leczone kanałowo.

Dolegliwości często są silniejsze:

• rano po przebudzeniu,
• po stresującym dniu,
• po długim zaciskaniu szczęk,
• przy gryzieniu twardych produktów.

W takich przypadkach należy ocenić nie tylko leczony ząb, ale również cały zgryz, mięśnie żucia i ewentualne oznaki starcia zębów.

9. Ból może pochodzić z innego zęba

Pacjent nie zawsze prawidłowo lokalizuje źródło bólu. Dolegliwości mogą promieniować z:

• sąsiedniego zęba,
• zęba przeciwstawnego,
• zatoki szczękowej,
• stawu skroniowo-żuchwowego,
• mięśni żucia.

Dlatego samo zdjęcie jednego zęba może nie wystarczyć. Potrzebne jest badanie kliniczne oraz porównanie reakcji kilku zębów.

Ból po kilku dniach a ból po kilku miesiącach

Moment pojawienia się objawów pomaga ustalić ich możliwą przyczynę.

Ból bezpośrednio po leczeniu

Delikatna tkliwość przez kilka dni może być naturalną reakcją tkanek. Powinna jednak stopniowo słabnąć.

W tym czasie należy:

• unikać gryzienia bardzo twardych produktów leczonym zębem,
• nie testować wielokrotnie zęba poprzez mocne zaciskanie,
• stosować leki przeciwbólowe wyłącznie zgodnie z ulotką oraz własnymi przeciwwskazaniami,
• obserwować, czy dolegliwości z każdym dniem maleją.

NHS informuje, że okolica leczonego zęba może być obolała i wrażliwa, ale stan ten powinien się poprawiać. (nhs.uk)

Ból pojawiający się po miesiącach lub latach

Ząb leczony kanałowo może ponownie zacząć boleć również po dłuższym czasie.

Możliwe przyczyny obejmują:

• ponowne zakażenie kanałów,
• rozszczelnienie odbudowy,
• rozwój próchnicy pod koroną,
• przeoczoną anatomię kanałową,
• pęknięcie zęba,
• utrzymujący się stan zapalny przy korzeniu.

American Association of Endodontists podkreśla, że ząb może nie wygoić się prawidłowo lub stać się ponownie bolesny po miesiącach albo latach. W części takich przypadków powtórne leczenie daje kolejną możliwość zachowania zęba. (American Association of Endodontists)

Czy bolący ząb po leczeniu kanałowym trzeba usunąć?

Nie. Ból nie jest rozpoznaniem, lecz objawem.

Przed podjęciem decyzji o usunięciu zęba należy ustalić:

1. czy ząb jest przeciążony w zgryzie,
2. czy odbudowa jest szczelna,
3. czy wszystkie kanały zostały odnalezione,
4. czy kanały są prawidłowo wypełnione,
5. czy przy korzeniu występuje stan zapalny,
6. czy ząb lub korzeń nie są pęknięte,
7. czy źródłem bólu rzeczywiście jest ten ząb.

W zależności od wyniku diagnostyki możliwe jest:

• skorygowanie zgryzu,
• wymiana nieszczelnej plomby lub korony,
• powtórne leczenie kanałowe,
• leczenie chirurgiczne okolicy wierzchołka korzenia,
• odbudowanie i zabezpieczenie zęba,
• obserwacja procesu gojenia.

Usunięcie zęba rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy nie można go przewidywalnie odbudować, występuje niekorzystne pęknięcie korzenia albo inne metody leczenia nie dają realnej szansy na powodzenie.

Jak diagnozuje się ból zęba po leczeniu kanałowym?

Dokładna diagnostyka nie polega wyłącznie na wykonaniu jednego zdjęcia RTG.

Lekarz może przeprowadzić:

• wywiad dotyczący rodzaju i czasu trwania bólu,
• badanie zęba oraz otaczającego dziąsła,
• opukiwanie i badanie reakcji na nacisk,
• ocenę ruchomości zęba,
• kontrolę kontaktów zgryzowych,
• badanie sąsiednich zębów,
• ocenę szczelności plomby lub korony,
• zdjęcie punktowe RTG,
• tomografię komputerową CBCT w uzasadnionych przypadkach,
• ocenę zęba w powiększeniu.

Tomografia CBCT może dostarczyć informacji niewidocznych na klasycznym, dwuwymiarowym zdjęciu. Nie jest jednak potrzebna w każdym przypadku. O jej wykonaniu powinien decydować lekarz po badaniu.

Na czym polega powtórne leczenie kanałowe?

Powtórne leczenie kanałowe, nazywane reendo, polega na ponownym otwarciu zęba i usunięciu wcześniejszego materiału z kanałów.

Następnie lekarz:

1. odnajduje wszystkie dostępne kanały,
2. usuwa stare wypełnienie,
3. ponownie opracowuje system kanałowy,
4. przeprowadza dezynfekcję,
5. ocenia możliwe przyczyny wcześniejszego niepowodzenia,
6. szczelnie wypełnia kanały,
7. planuje trwałą odbudowę zęba.

W przypadkach szczególnie trudnych znaczenie ma praca w powiększeniu, dobra diagnostyka obrazowa oraz możliwość stosowania nowoczesnych metod oczyszczania kanałów.

Kiedy należy zgłosić się pilnie?

Nie odkładaj kontaktu z dentystą, jeżeli pojawi się:

• szybko narastający obrzęk,
• obrzęk twarzy lub szyi,
• gorączka i wyraźne osłabienie,
• ropa lub przetoka na dziąśle,
• silny ból uniemożliwiający sen,
• problem z przełykaniem,
• utrudnione oddychanie,
• trudność w otwieraniu ust,
• nagłe pogorszenie samopoczucia.

Trudności w oddychaniu lub połykaniu, szybko powiększający się obrzęk i objawy ogólne mogą oznaczać szerzenie się infekcji i wymagają pilnej pomocy medycznej.

Czego nie robić samodzielnie?

Nie należy:

• wielokrotnie sprawdzać zęba przez mocne zagryzanie,
• ogrzewać bolesnej okolicy,
• samodzielnie szlifować plomby lub korony,
• rozpoczynać antybiotyku bez zlecenia lekarza,
• odkładać kontroli tylko dlatego, że ząb był już leczony kanałowo,
• zakładać, że jedynym rozwiązaniem jest jego usunięcie.

Antybiotyk nie naprawia nieszczelnego leczenia, nie usuwa zakażonego materiału z kanałów i nie koryguje przeciążenia zgryzowego. O jego zastosowaniu decyduje lekarz na podstawie badania oraz objawów ogólnych.

Ząb boli przy nagryzaniu? Najpierw znajdźmy przyczynę

Ból po leczeniu kanałowym może wynikać z prostego przeciążenia zgryzowego, ale może również wskazywać na utrzymujący się stan zapalny, nieszczelność, nieodnaleziony kanał albo pęknięcie zęba.

Dlatego nie leczymy samego zdjęcia i nie podejmujemy decyzji wyłącznie na podstawie jednego objawu. Najpierw sprawdzamy, skąd pochodzi ból i czy ząb można przewidywalnie uratować.

W Ars Dent w Rzeszowie przeprowadzamy diagnostykę bolesnych zębów po leczeniu kanałowym oraz oceniamy możliwość:

• korekty zgryzu,
• ponownego leczenia kanałowego,
• odbudowy zęba,
• leczenia pod powiększeniem,
• zachowania własnego zęba.

Umów diagnostykę bolącego zęba

Jeżeli ząb po leczeniu kanałowym boli przy nagryzaniu, nie czekaj, aż ból stanie się silniejszy.

Zadzwoń: 17 283 15 00

Ars Dent — Rzeszów